Werkkostenregeling 2026 en 2027: vrije ruimte, eindheffing en wat verduurzaming ervan vraagt

In 2026 is de vrije ruimte in de werkkostenregeling (WKR) 2% over de eerste € 400.000 van je fiscale loonsom en 1,18% over het meerdere, volgens de Belastingdienst. Vanaf 1 januari 2027 wordt het eerste percentage 2,16% (Rijksoverheid). Dat staat al in de wet: het Belastingplan 2025 heeft het in december 2024 geregeld.

De vrije ruimte is het bedrag dat je als werkgever per kalenderjaar onbelast mag besteden aan vergoedingen en verstrekkingen waarvoor geen vrijstelling bestaat. Je rekent haar uit over het fiscale loon van al je werknemers samen. Hoort je organisatie bij een concern, dan mag je de vrije ruimte ook op concernniveau berekenen, als het belang ten minste 95% is (Wet op de loonbelasting 1964, artikel 32).

Wat de vrije ruimte betekent als medewerkers een thuisbatterij via hun loon willen betalen, staat verderop. Hoe dat voor de werknemer werkt, lees je in thuisbatterij via je werkgever.

Bij een fiscale loonsom van € 2,5 miljoen, zo'n 50 medewerkers, is de vrije ruimte € 32.780 in 2026 en € 33.420 in 2027. Omdat alleen het percentage over de eerste € 400.000 stijgt, komt er in 2027 bij geen enkele werkgever meer dan € 640 bij. Dat volgt uit de percentages van de Belastingdienst en de Rijksoverheid.

Hoe groter de loonsom, hoe dichter de vrije ruimte als geheel bij 1,18% komt. Bij 50 of meer medewerkers met gemiddeld € 50.000 fiscaal loon is dat ongeveer € 600 tot € 660 per medewerker per jaar; bij een lager gemiddeld loon is het minder. De verhoging naar 2,16% helpt dus vooral kleine werkgevers: bij een loonsom van € 400.000 is € 640 er 8% meer, bij € 25 miljoen ongeveer 0,2%.

Gemiddeld 75%, in 2023. Dat schat SEO Economisch Onderzoek in zijn evaluatie van de werkkostenregeling voor het ministerie van Financiën (juni 2025). Werkgevers met 50 of meer werknemers gebruikten gemiddeld 80%. Bij hen bleef dus gemiddeld een vijfde van de vrije ruimte over.

Wie over de grens gaat, betaalt eindheffing. In 2023 was dat voor alle werkgevers samen € 448 miljoen, over € 560 miljoen aan vergoedingen boven de vrije ruimte. In 2020 was het nog € 865 miljoen. Volgens de onderzoekers komt die daling onder meer doordat de percentages van de vrije ruimte door de jaren heen zijn verhoogd.

Eén op de zes werkgevers in de enquête zei de vrije ruimte niet te gebruiken, en een kwart kon de vraag niet goed beantwoorden. Let bij de percentages op het jaar: in 2023 was het eerste deel tijdelijk 3% in plaats van 2%. Tegen de kleinere ruimte van nu kan hetzelfde gebruik hoger uitvallen.

Een rekenvoorbeeld voor 2027. Gebruikt een werkgever met een loonsom van € 2,5 miljoen net als gemiddeld 80% van de vrije ruimte, dan blijft er ongeveer € 6.700 over. Daar past twee keer de € 2.400 in die de Belastingdienst per persoon per jaar als gebruikelijk ziet (zie verderop), of veel kleinere vergoedingen. Daarom loont het om vooraf te kiezen welke regelingen ruimte krijgen.

Over alles boven de vrije ruimte betaal je als werkgever 80% eindheffing, volgens de Belastingdienst. Ga je € 2.400 over de grens, dan is de eindheffing € 1.920. Die heffing is van de werkgever: je mag haar niet op de werknemer verhalen, schrijft de Kennisgroep van de Belastingdienst (KG:204:2024:9, 3 april 2024).

Wel mag een werknemer in een cafetariaregeling vooraf afzien van extra brutoloon, omdat er eindheffing kan ontstaan. Dat staat in hetzelfde standpunt. Achteraf verhalen kan dus niet, vooraf meenemen in de uitruil wel.

Wanneer reken je af?

Na afloop van het jaar. Je berekent de eindheffing over alle aangewezen vergoedingen van het hele jaar, en geeft haar uiterlijk aan in de aangifte loonheffingen over het tweede tijdvak van het jaar erna (Wet op de loonbelasting 1964, artikel 31a). Bij aangifte per maand is dat de aangifte over februari. De eindheffing over 2026 reken je dus begin 2027 af. Stopt je inhoudingsplicht eerder, dan geldt het tijdvak waarin die stopt.

Wat je niet gebruikt, vervalt. Een ongebruikt deel van de vrije ruimte kun je niet meenemen naar het volgende jaar, schrijft de Belastingdienst.

Alles wat je een werknemer geeft, is in beginsel loon. Gerichte vrijstellingen en nihilwaarderingen zijn onbelast en gaan niet van de vrije ruimte af. Wat je verder aanwijst als eindheffingsloon, komt in de vrije ruimte. Wijs je niets aan, dan is het gewoon loon waarover de werknemer belasting betaalt (Belastingdienst).

De onbelaste kilometervergoeding is verhoogd van € 0,23 naar € 0,25, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026 (Belastingdienst). De thuiswerkvergoeding is in 2026 € 2,45 per dag (tarieven loonheffingen 2026).

Eindheffingsloon is loon waarover de werkgever de belasting betaalt in plaats van de werknemer. Binnen de vrije ruimte is daar geen belasting over verschuldigd; daarboven betaalt de werkgever de 80%.

De gebruikelijkheidstoets

Je mag alleen aanwijzen wat gebruikelijk is. Een vergoeding mag niet meer dan 30% afwijken van wat in vergelijkbare omstandigheden gebruikelijk is (KG:204:2023:1). Tot € 2.400 per persoon per jaar onderneemt de Belastingdienst geen actie op de gebruikelijkheid (KG:204:2025:11, 27 juni 2025). Dat is een veilige haven, geen vrijstelling en geen wettelijk maximum. Wat op zichzelf al gebruikelijk is, telt voor die grens niet mee.

Vrije ruimte, want voor verduurzaming bestaat geen gerichte vrijstelling. Een werkgever mag zonnepanelen of een warmtepomp wel als doel opnemen in een cafetariaregeling, schrijft de Kennisgroep van de Belastingdienst (7 maart 2023), maar de vergoeding is belast loon. Tenzij je haar binnen de gebruikelijkheid aanwijst als eindheffingsloon: dan gaat ze van de vrije ruimte af.

Een thuisbatterij noemt het standpunt niet bij naam. Ook daarvoor staat er geen gerichte vrijstelling op de lijst van de Belastingdienst, dus dezelfde redenering geldt: een vergoeding is in beginsel loon, en kan als eindheffingsloon in de vrije ruimte.

Wat een thuisbatterij van de vrije ruimte vraagt

Een thuisbatterij kost € 4.000 tot € 6.000 inclusief installatie en btw, volgens de Consumentenbond (bijgewerkt op 19 oktober 2026). Dat is meer dan de € 2.400 die de Belastingdienst per persoon per jaar als gebruikelijk ziet. Binnen die veilige haven past zo'n bedrag dus niet in één kalenderjaar.

Elke € 2.400 die je aanwijst, gaat van de vrije ruimte af. In de rekenvoorbeelden hierboven is dat bij 50 of meer medewerkers de vrije ruimte van ongeveer vier medewerkers. Daarom bepaal je als werkgever vooraf hoeveel ruimte je voor zo'n regeling beschikbaar stelt, en wat er gebeurt als het meer wordt.

Via een loonuitruil of een personeelslening

Bij een loonuitruil betaalt de werknemer de batterij zelf, uit het eigen brutoloon. Volgens het Besluit cafetariaregelingen (12 december 2017) moet zo'n uitruil realiteitswaarde hebben. Hij gaat over toekomstig loon, en een structurele, schriftelijke afspraak in de arbeidsovereenkomst geldt als reëel. Werkgever en werknemer aanvaarden bewust de gevolgen. Het besluit noemt onder meer de pensioengrondslag, het vakantiegeld, het loon tijdens ziekte, inkomensafhankelijke uitkeringen en voorzieningen zoals de huurtoeslag.

Een andere vorm is een personeelslening. Het rentevoordeel op een lening voor een thuisbatterij mag een werkgever in beginsel aanwijzen als eindheffingsloon, schrijft de Kennisgroep (KG:204:2023:15, september 2023; het standpunt spreekt van een thuisaccu).

Wat je als werkgever vooraf vastlegt, staat op de pagina fiscale houvast voor werkgevers. Wat het van HR en de salarisadministratie vraagt, lees je in deelnemen als werkgever.

Een kanttekening uit de evaluatie: de vrije ruimte kan werkgevers aanzetten om verduurzaming van werknemers te vergoeden, maar de stimulerende werking van de werkkostenregeling is volgens SEO beperkt. Of een werkgever zo'n regeling aanbiedt, is een keuze, geen gevolg van de regels.

Zeker is alleen de hogere vrije ruimte: 2,16% over de eerste € 400.000, uit het Belastingplan 2025. De 1,18%, de grens van € 400.000 en de 80% eindheffing blijven gelijk. Het Belastingplan 2027 stelt daarnaast voor om de vrijstelling voor korting op producten uit eigen bedrijf te schrappen. Daarover stemt de Tweede Kamer op 12 november.

Het Belastingplan 2027 moet nog door beide Kamers. Na de stemming in de Tweede Kamer op 12 november (planning Tweede Kamer) volgt de Eerste Kamer; die heeft nog geen datum genoemd. De Fiscale sleuteltabel 2027 bevat nog geen bedragen voor de werkkostenregeling. Na de stemming in de Eerste Kamer werken we dit artikel bij.

De belangrijkste momenten voor HR en de salarisadministratie, van nu tot de afrekening over 2026 in het voorjaar van 2027:

Werk je zelf in loondienst en wil je weten wat een thuisbatterij via je werkgever voor jou kan betekenen? De voordeelcheck laat het in één minuut zien. Het is een indicatie, geen offerte. Wie wat doet als je werkgever meedoet, staat op zo werkt het.

Wat is de vrije ruimte in de werkkostenregeling in 2026?

2% over de eerste € 400.000 van de fiscale loonsom en 1,18% over het meerdere (Belastingdienst). Bij een loonsom van € 1 miljoen is dat € 15.080.

Kun je onbenutte vrije ruimte meenemen naar 2027?

Nee. Een ongebruikt deel van de vrije ruimte vervalt aan het eind van het kalenderjaar (Belastingdienst).

Wie betaalt de eindheffing van 80%?

De werkgever. Je mag haar niet op de werknemer verhalen. Een werknemer mag in een cafetariaregeling wel vooraf afzien van extra brutoloon omdat er eindheffing kan ontstaan (KG:204:2024:9).

Valt een thuisbatterij onder een gerichte vrijstelling?

Nee. Voor verduurzaming bestaat geen gerichte vrijstelling. Een vergoeding kan wel als eindheffingsloon in de vrije ruimte, binnen de gebruikelijkheid (KG:204:2023:1). Het is ook geen subsidie; wat er aan subsidie bestaat, staat in subsidie op een thuisbatterij.

Is de vrije ruimte van 2,16% in 2027 al zeker?

Ja. Het Belastingplan 2025 heeft die verhoging in december 2024 vastgelegd (Staatsblad 2024, 434). Het Belastingplan 2027 verandert er niets aan (stand 20 oktober 2026).